چهارباغ. امید بانوان؛ «محمد رستمیان» رئیس اداره امور مراتع استان البرز با اشاره به تأثیر مستقیم این پروژه‌ها بر بهبود وضعیت پوشش گیاهی مناطق خشک، از تخصیص اعتبارات ملی مقابله با ریزگردها و جلب مشارکت بهره‌برداران محلی برای توسعه این سامانه‌ها خبر داد.

مهار خشکی اقلیمی با سامانه‌های ذخیره آب

بر اساس گزارش‌های میدانی از وضعیت اقلیمی استان البرز، کمبود منابع آبی پایداری پوشش گیاهی را در مناطق قشلاقی با محدودیت مواجه کرده است. در این راستا، اداره‌کل منابع‌طبیعی و آبخیزداری استان با اجرای روش‌های بیومکانیکی ذخیره نزولات جوی در شهرستان‌های نظرآباد و چهارباغ، گام جدیدی جهت پایش و مهار روان‌آب‌های سطحی برداشته است. این طرح‌ها طی دو سال اخیر موفق به احیا و بازگرداندن چرخه‌ طبیعی به بیش از ۶۰۰ هکتار از اراضی و مراتع قشلاقی استان شده‌اند که نقش مهمی در ثبات خاک این مناطق دارد.

بذرپاشی و ایجاد هلالی‌های آبگیر در چهارباغ

تأمین مالی این پروژه‌های زیست‌محیطی از محل اعتبارات ملی ویژه مقابله با پدیده ریزگردها صورت گرفته و محور اجرای آن، همکاری مستقیم جوامع و بهره‌برداران محلی بوده است. روش‌های فنی به کار رفته شامل ایجاد هلالی‌های آبگیر، فارو یا همان شیارکاشت، کشت نهال‌های سازگار و بذرپاشی گستره مراتع است. این سامانه‌ها آب باران را در فصول بارندگی به طور موضعی ذخیره کرده و رطوبت مورد نیاز خاک را برای رشد گیاهان در ماه‌های خشک سال تأمین می‌کنند.

اولویت‌بندی برنامه‌های اداره امور مراتع

با توجه به ارزیابی مثبت نتایج عملکرد این سامانه‌ها در دو سال گذشته، بازدهی روش‌های بیومکانیکی در توسعه پوشش گیاهی تأیید شده است.

 مسئولان حوزه مراتع البرز اعلام کرده‌اند که گسترش این شیوه‌ها در صدر اولویت‌های اجرایی قرار دارد تا پدیده گردوغبار در مناطق حساس استان کنترل شود. توسعه این زیرساخت‌ها علاوه بر بهبود وضعیت دامداری محلی، به تعادل اکولوژیک منطقه نیز کمک خواهد کرد.

سخن‌نکته

احیای مراتع قشلاقی در نظرآباد و چهارباغ و مقابله با ریزگردها، مستقیماً با کیفیت زندگی و سلامت خانواده‌ها در این مناطق ارتباط دارد. پدیده گردوغبار و ریزگردها بیشترین آسیب‌های تنفسی را متوجه کودکان و سالمندان می‌کند و بار مراقبتی سنگینی را بر دوش زنان خانواده می‌گذارد. از سوی دیگر، مشارکت بهره‌برداران محلی در بذرپاشی و نگهداری از این مراتع، فرصت‌های اقتصادی جدیدی را برای زنان روستایی البرز که در بخش دامداری و کشاورزی فعال هستند، ایجاد خواهد کرد.