روایت یک فعال بازرگانی از موانع ساختاری واردات و صادرات در ایران؛
تجارت بینالملل در البرز زیر سایه بروکراسی، تحریم و ضعف لجستیک
در شرایطی که تجارت بینالملل ایران با موانع ساختاری، تحریمها و بروکراسی پیچیده دستوپنجه نرم میکند، نقش شرکتهای تخصصی بازرگانی و لجستیک در تسهیل مسیر تولید و صادرات بیش از گذشته اهمیت یافته است. در همین راستا، نشست خبری شرکت «آرسس تجارت راشا نوین» فرصتی بود برای طرح چالشها، ارائه راهکارها و ترسیم چشمانداز توسعه تجارت بینالملل با تمرکز بر ظرفیتهای استان البرز.
البرز. امید بانوان؛ مدیرعامل و مؤسس شرکت بازرگانی و لجستیک «آرسس تجارت راشا نوین» با تشریح مهمترین چالشهای زیرساختی تجارت در ایران، از بروکراسی سنگین ثبت سفارش، مشکلات ارزی، ضعف لجستیک و ناپایداری قوانین بهعنوان موانع اصلی توسعه واردات و صادرات نام برد و نقشه راه این شرکت برای تسهیل تجارت بینالملل در سال ۱۴۰۵ را تشریح کرد.
تشریح مأموریت شرکت و علت استقرار در البرز
«امیرحسین لطفی» مدیرعامل شرکت بازرگانی و لجستیک آرسس تجارت راشا نوین، در نشست خبری روز چهارشنبه دهم دیماه، با اشاره به اهداف شکلگیری این مجموعه گفت: «این شرکت ارائهدهنده کلیه خدمات بازرگانی از جمله واردات، صادرات، حملونقل بینالمللی، ترخیص کالا و خدمات مرتبط است و بهعنوان مشاور بازرگانی پارک علم و فناوری استان البرز نیز فعالیت میکند.»
وی با بیان اینکه آرسس تجارت راشا نوین تفاهمنامههایی با پارک علم و فناوری استان البرز منعقد کرده است، افزود: «فعالیت اصلی این شرکت در حوزه صادرات و واردات است و تلاش میکند زنجیره کامل خدمات بازرگانی را بهصورت یکپارچه در اختیار فعالان اقتصادی قرار دهد.»
خدمات بازرگانی؛ از رفع تعهد ارزی تا واردات کالاهای تحریمی
لطفی با تشریح دامنه خدمات این شرکت اظهار کرد: «تمامی خدمات بازرگانی از جمله رفع تعهد ارزی، ثبت سفارش، حملونقل بینالمللی بهصورت هوایی، زمینی و دریایی، صدور انواع بارنامه و حتی واردات کالاهای تحریمی با مصرف دوگانه که امکان تولید داخلی ندارند، توسط این مجموعه انجام میشود.»
البرز؛ قطب اقتصادی مغفولمانده در تجارت بینالملل
مدیرعامل آرسس تجارت راشا نوین، استان البرز را یکی از قطبهای بزرگ اقتصادی کشور دانست و گفت: با وجود ظرفیتهای گسترده صنعتی و تولیدی، این استان به دلیل مجاورت با تهران در عرصه تجارت بینالملل از رقبا عقب مانده است. یکی از دلایل اصلی این عقبماندگی، علاوه بر نزدیکی به تهران، کمبود اِشراف و تجربه عملی بازرگانان در حوزه لجستیک و تجارت بینالملل است.»
وی افزود: «در کنار آموزشهای آکادمیک که در دانشگاهها، اتاق بازرگانی و مراکز آموزشی ارائه میشود، تجربه میدانی، شناخت قوانین بینالمللی و آشنایی با دیپلماسی اقتصادی نقش تعیینکنندهای در موفقیت تجاری دارد؛ موضوعی که هنوز بهدرستی در بین فعالان اقتصادی نهادینه نشده است».
ضعف زیرساختهای دیجیتال و نگاه سنتی تولیدکنندگان
لطفی با انتقاد از نگاه سنتی برخی تولیدکنندگان تصریح کرد: «بسیاری از تولیدکنندگان با وجود تولید محصولات باکیفیت، حتی تمایلی به راهاندازی سایت فروش یا تهیه بروشور حرفهای ندارند، در حالی که در تجارت جهانی، این زیرساختها از الزامات اولیه حضور در بازارهای بینالمللی است.»
ثبت سفارش؛ نخستین گلوگاه واردات
وی یکی از بزرگترین معضلات تجارت در بخش واردات را فرآیند ثبت سفارش دانست و گفت: «بروکراسی پیچیده و زمانبر ثبت سفارش، تخصیص ارز و دریافت سهمیه، تولیدکنندگان و تجار را با مشکلات جدی مواجه کرده است.»
لطفی با تشریح این روند افزود: «یک بازرگان گاه باید بین ۶ تا ۱۰ ماه در انتظار تخصیص سهمیه و تأییدیه بانکی بماند. پس از آن نیز به دلیل تحریمها، انتقال ارز از طریق سیستمهای رسمی ممکن نیست و ناچاریم از صرافیهای خارجی و حوالههای سوئیفت استفاده کنیم. در چنین شرایطی، تولیدکننده همزمان با چالشهای داخلی و خارجی مواجه میشود.»
لجستیک؛ خوان بعدی تجارت بینالملل
مدیرعامل آرسس تجارت راشا نوین، لجستیک را یکی دیگر از موانع مهم تجارت در ایران عنوان کرد و گفت: «در کشور حدود ۱۷۰۰ شرکت لجستیکی فعال هستند که بیش از ۹۰ درصد آنها زیرمجموعه شرکتهای دیگرند و در نهایت تنها حدود ۱۰ شرکت لجستیک اصلی فعالیت جدی دارند که این شرکت با آنها تفاهمنامه همکاری منعقد کرده است.»
ترخیص کالا؛ مبهمترین بخش تجارت
وی ترخیص کالا از گمرک را «بدترین بخش پازل تجارت» توصیف کرد و افزود: قطعی سامانهها، نبود زیرساخت مناسب، تغییر مداوم قوانین و نبود ثبات مقررات، شرایطی ناپایدار ایجاد کرده که از تولیدکننده تا مصرفکننده را دچار مشکل کرده و آثار آن در سطح جامعه کاملاً مشهود است.»
صادرات؛ معضل بزرگتر تجارت ایران
مدیرعامل آرسس تجارت راشا نوین در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مشکلات صادرات گفت: «برخلاف تصور عمومی، صادرات در ایران با مشکلات بیشتری نسبت به واردات مواجه است. قوانین ناقص، الزام به ارائه ضمانتنامه، خرید مواد اولیه با ارز آزاد و رفع تعهد ارزی با ارز نیمایی، انگیزه صادرکنندگان را کاهش داده است». وی راهکار پیشنهادی این شرکت را «صادرات در قبال واردات» دانست و افزود این روش مورد استقبال فعالان اقتصادی قرار گرفته و مشتریانی از نقاط مختلف جهان دارد که منشأ ارز آنها وارداتی است.
کارت بازرگانی؛ مانع پنهان تجارت
لطفی همچنین به مشکل نداشتن یا انقضای کارت بازرگانی اشاره کرد و گفت: «این مسئله نیز ریشه در قوانین نادرست بازرگانی دارد و یکی از موانع جدی فعالیت تجار محسوب میشود.»
تسهیل تجارت برای تولیدکنندگان البرزی
لطفی هدف اصلی استقرار شرکت در استان البرز را تسهیل مسیر فعالیت برای تولیدکنندگان و تجار استان دانست و گفت: «ما از همان ابتدا با ارائه مشاوره تخصصی، مسیر سرمایهگذاری درست، زمانبندی، هزینهها و ریسکها را شفاف میکنیم تا فعالان اقتصادی با آگاهی کامل وارد تجارت شوند.»
وی افزود: «این شرکت زنجیره کامل تأمین، از انتخاب کالا و ثبت سفارش تا حملونقل و ترخیص را بر عهده میگیرد و حتی در حوزه حملونقل، هزینه اولیه را پرداخت میکند تا تولیدکننده بتواند چرخه نقدینگی بهتری داشته باشد.»
مدیرعامل شرکت آرسس تجارت راشا نوین در پایان ابراز امیدواری کرد که این نشست خبری بتواند گامی مؤثر در جهت تبیین چالشها و ارائه راهکارهای عملی برای توسعه صادرات و واردات در استان البرز باشد و زمینهساز تعامل مؤثرتر میان تولیدکنندگان، تجار و نهادهای تصمیمگیر در مسیر رونق تجارت بینالملل شود.
