دخترانه. همسرانه.مادرانه. امید بانوان؛ بسیاری از زنان پس از ۴۰ سالگی متوجه می‌شوند که خواب شبانه‌شان مانند گذشته عمیق و آرام نیست. بیدار شدن‌های مکرر، گرگرفتگی، تعریق شبانه یا تکرر ادرار، از جمله عواملی هستند که خواب را مختل می‌کنند و به مرور بر خلق‌وخو، تمرکز، سلامت قلب و حتی سوخت‌وساز بدن اثر می‌گذارند.

تغییرات هورمونی؛ مهم‌ترین عامل بی‌خوابی

در دوران پیش‌یائسگی و یائسگی، نوسان هورمون‌های استروژن و پروژسترون می‌تواند باعث بروز گرگرفتگی‌های شبانه شود. این گرمای ناگهانی و تعریق شدید، خواب را بارها قطع می‌کند و فرد را وارد چرخه‌ای از بی‌خوابی و خستگی روزانه می‌سازد.

علاوه بر این، افزایش سن ممکن است با کاهش خواب عمیق، تکرر ادرار شبانه و تغییرات طبیعی بدن همراه باشد؛ عواملی که کیفیت خواب را کاهش می‌دهند.

کم‌خوابی فقط خستگی نیست

پژوهش‌ها نشان می‌دهد ادامه‌دار بودن اختلال خواب می‌تواند با افزایش اضطراب، کاهش تمرکز، افزایش خطر اضافه‌وزن، مقاومت به انسولین، دیابت نوع ۲ و بیماری‌های قلبی‌عروقی همراه باشد.

به همین دلیل، متخصصان توصیه می‌کنند بی‌خوابی‌های طولانی‌مدت نادیده گرفته نشود.

چگونه خواب بهتری داشته باشیم؟

متخصصان برای بهبود کیفیت خواب چند توصیه ساده اما مؤثر ارائه می‌کنند:

• ساعت خواب و بیداری منظمی داشته باشید.

• مصرف چای، قهوه و نوشیدنی‌های کافئین‌دار را در ساعات عصر و شب کاهش دهید.

• حداقل یک ساعت پیش از خواب، استفاده از تلفن همراه و سایر نمایشگرها را کنار بگذارید.

• از لباس خواب و ملافه‌های خنک و سبک استفاده کنید.

• شام سبک میل کنید و مصرف مایعات را در ساعات پایانی شب کاهش دهید.

• تمرین‌های آرام‌سازی مانند مدیتیشن، تنفس عمیق یا یوگا را در برنامه روزانه قرار دهید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر اختلال خواب بیش از چند هفته ادامه پیدا کند یا بر فعالیت روزانه، خلق‌وخو و سلامت روان اثر بگذارد، بهتر است با پزشک یا متخصص زنان مشورت شود. در برخی موارد، بسته به علت بروز علائم، درمان‌های اختصاصی از جمله هورمون‌درمانی یا سایر روش‌های درمانی می‌تواند با نظر پزشک مؤثر باشد.

خواب باکیفیت تنها به معنای استراحت شبانه نیست؛ بلکه یکی از پایه‌های اصلی سلامت جسم و روان زنان در میانسالی به شمار می‌رود و توجه به آن می‌تواند کیفیت زندگی را به شکل قابل توجهی بهبود ببخشد.

سخن نکته

گاهی تصور می‌کنیم بی‌خوابی فقط بخشی از روند افزایش سن است؛ در حالی که خواب، یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های سلامت زنان است. اگر شب‌ها آرام نمی‌خوابید، آن را نادیده نگیرید؛ گاهی یک تغییر کوچک در سبک زندگی یا یک مشورت پزشکی به‌موقع، می‌تواند آرامش شب‌ها را دوباره به زندگی شما برگرداند.