کتاب خوب. امید بانوان؛ کتاب «گلدا اینجا خوابیده، فلسطین غایبان حاضر» تألیف سعاد العامری ترجمه لیلاسادات حسینی در انتشارات سوره مهر منتشر شده است.

کتاب از پنج فصل تشکیل شده که عناوین فصل‌های آن شامل «سعاد: یادآوری فراموشی»، «آندونی: اندر مصائب استاد معمار»، «هدا»، «الی: چشم پرنده» و «ادای احترام به مادر شوهر» است.

گذشته برای مردمی که همچنان در وضعیت جنگ نابرابر و در اشغال زندگی می‌کنند، نگذشته است. تاروپود زندگی مردم فلسطین همچنان با واقعه‌ای که نزدیک به هشت‌دهه پیش رخ داد، گره خورده است. اشغال فلسطین به طور رسمی در پنجم مه سال ۱۹۴۸(۱۵ اردیبهشت ۱۳۲۷) همزمان با اعلام تشکیل دولت اسرائیل ورود یهودیان از سراسر جهان به این سرزمین آغاز شد.

اما این روز که اعراب آن را روز نکبت به معنای مصیبت و فاجعه بزرگ، نامگذاری کرده‌اند، صرفاً یک تقویم در تاریخ نیست. گویی مصیبت این روز همچنان و در لحظه به لحظه زندگی تمام مردم فلسطین جاری است؛ نه‌تنها برای نسلی که در آن تاریخ ناچار به ترک خانه و وطن خود شد بلکه برای نسل‌های بعدی نیز همین‌گونه است.

سعاد العامری به نسل پس از نکبت تعلق دارد. پدر و مادرش در سال ۱۹۴۸ ناچار به ترک خانه‌شان در بیت المقدس و فرار به اردن شدند. او تحصیلاتش را در رشته معماری در بیروت سپس در دانشگاه میشیگان و اسکاتلند ادامه داد. طی سفری که در سال ۱۹۱۸ به رام الله داشت، در همان جا ازدواج کرد و در فلسطین ماندگار شد.

سعاد در کتاب «گلدا اینجا خوابیده»، قصد دارد به جای پرداختن معماری و نمای خانه‌ها، به قصه واقعی آدم‌های آن بپردازد. «قصه‌گوی درونش» در کنار «معمار درونش» متولد می‌شود و با آدم‌هایی همراه می‌شود که خانه پدری یا خانه کودکی‌شان را طی ماجرای نکبت از دست داده و هر کدام قصه‌ای دارند.

آن‌ها نمی‌توانند خانه‌هایشان را فراموش کنند. گذشته دست از سرشان برنمی‌دارد. محور اصلی و کلیدواژه کتاب او «خانه» است. سعاد در یک سفر غیرقانونی به بیت‌المقدس در دلمشغولی و وسواس فکری دوستانش شریک می‌شود و با نثری روان و بیانی احساسی، سرگذشت آن‌ها را از جایی روایت می‌کند که به خانه‌های از دست رفته‌شان پیوند می‌خورد؛ از خانه‌های زیبا و باشکوهی که رها کردند؛ از آلبوم‌های عکسی که به جا گذاشتند؛ از کلیدهایی که هنوز در جیبشان نگه می‌دارند و از غایبانی که حاضرند!

سعاد العامری در کتاب «گلدا اینجا خوابیده» خواننده را از زاویه و چشم‌اندازی دیگر با زندگی گروهی از فلسطینی‌ها آشنا می‌کند که شاید به ندرت سخنی از آن‌ها گفته شده باشد. روایت غالبی که اکثر مردم دنیا از فلسطین می‌بینند و می‌شنوند متأثر از پوشش خبری رسانه ‌های اصلی و آمیخته با مسائل سیاسی و جنگ است؛ اما ویژگی بارز این کتاب، یک روایت زنانه از یک زندگی گروهی از مردم کرانه باختری است که شاید بتوان گفت شرایط اشغال برای آن‌ها کاملاً متفاوت با مردم دیگر نقاط فلسطین است.

کسانی که تصمیم می‌گیرند در کرانه باختری بمانند و در فضایی بینابین و با هویتی دوگانه در کنار اسرائیلی‌ها زندگی کنند؛ کسانی که جنس اعتراض و مبارزه‌شان با رژیم اشغالگر متفاوت است.

سعاد به عنوان زنی تحصیلکرده، فعال اجتماعی و کسی که دغدغه و نگاهش چندان مبارزاتی و مذهبی نیست، خواننده را به میان خانه‌ها و بطن زندگی مردم می‌برد و اطلاعات و نکاتی را در اختیار او قرار می‌دهد که در اخبار و رسانه‌ها اگر نگوییم اصلاً اما بسیار کمتر دیده و شنیده می‌شود، از تقسیم شدن بیت‌المقدس به بخش شرقی و غربی، ترک خانه اجدادی، لحظه روبه رو شدن صاحبان فلسطینی خانه‌ها با خانواده اسرائیلی که آن را غصب کردند. عبور غیرقانونی از ایست بازرسی‌هایی اسرائیل گرفته تا مالیاتی که فلسطینی‌های ساکن بیت‌المقدس برای وسایل خانه‌شان باید بپردازند.

نویسنده با اجتناب از روایت خطی، داستان واقعی قهرمان‌هایش را با فرمی اپیزودیک بیان می‌کند. در اکثر بخش‌های کتاب، سعاد العامری از زاویه دانای کل وارد می‌شود و حضور پُررنگی در تصویرسازی ذهنی خواننده از ماجرا دارد. نگاه ظریف زنانه، احساسی و حتی شوخ طبعانه نویسنده در سطر به سطر متن کاملاً احساس می‌شود.

کتاب «گلدا اینجا خوابیده، فلسطین غایبان حاضر» تألیف سعاد العامری ترجمه لیلاسادات حسینی در ۲۲۸ صفحه به بهای ۲۸۰ هزار تومان در انتشارات سوره مهر منتشر شده است.