علم‌وفناوری. امیدبانوان؛ خاتمی‌نژاد سال‌های متمادی از عمر خود را صرف رفع یکی از مهم‌ترین معضلات زیست‌محیطی کشور یعنی دفن غیراصولی و بدون مدیریت پسماندهای شهری و صنعتی کرده است.

بحران زباله؛ از شیرابه‌های سمی تا آلودگی آب‌های زیرزمینی

سیداسماعیل خاتمی‌نژاد، پژوهشگر و مخترع حوزه محیط‌زیست با ۱۹ سال سابقه فعالیت، در گفت‌وگو با ما از یک بحران جدی پرده برداشت. وی اظهار کرد: انباشت زباله و دپوی غیر اصولی در حاشیه رودخانه‌ها و جنگل‌ها، به‌ویژه در استان‌های شمالی و مرکزی، از مرز هشدار گذشته است. این وضعیت علاوه بر تخریب اکوسیستم، سلامت ساکنان و منابع آبی را با خطر جدی روبرو کرده است.

زباله در دنیا «طلا» و در ایران «معضل» است

این مخترع با مقایسه وضعیت مدیریت پسماند در ایران و اروپا خاطرنشان کرد: در کشورهای توسعه‌یافته، زباله یک سرمایه‌گذاری کلان است. در حالی که ما همچنان با روش‌های سنتی به دفن زباله می‌پردازیم، کشورهای پیشرفته از مواد پایه نفتی موجود در پسماند برای تولید سوخت استفاده می‌کنند. نبود برنامه جامع و حمایت کافی از فناوری‌های نوین، بحران زباله را در کشور ما به یک چالش فرسایشی تبدیل کرده است.

کراکینگ حرارتی؛ جادوی تبدیل پلاستیک به سوخت هواپیما

خاتمی‌نژاد درباره جدیدترین اختراع خود، یعنی دستگاه کراکینگ حرارتی، توضیح داد: این دستگاه قادر است زباله‌های پلیمری، مشتقات پلاستیکی و حتی زباله‌های بیمارستانی را به محصولات ارزشمندی مانند بنزین، گازوئیل، مازوت، قیر و سوخت هواپیما تبدیل کند.

وی افزود: در این فرآیند، زباله‌های تر که پیش‌تر عامل اصلی تولید شیرابه بودند، به محصولاتی نظیر BO4 (کود کشاورزی) و RDF (سوخت جایگزین برای صنایع سیمان) تبدیل می‌شوند.

فرآیند فنی و بازدهی اقتصادی دستگاه

نحوه عملکرد این دستگاه مبتنی بر تفکیک و پردازش هوشمند است. مواد موسوم به «ریجکت» که در حالت عادی غیرقابل استفاده هستند، پس از فشرده‌سازی وارد دستگاه شده و بر اساس نوع خوراک ورودی، فرآورده‌های مختلفی تولید می‌کنند. از دیگر محصولات این فرآیند، کربن سیاه است که در صنایع رنگ‌سازی و شیمیایی کاربرد فراوانی دارد.

این مخترع در پایان تأکید کرد: دستگاه کراکینگ حرارتی با مصرف برق بسیار پایین و بهره‌گیری از فناوری تبدیل پسماندهای کربن‌دار، مسیری نوین برای پاکسازی محیط‌زیست و تأمین نیازهای صنعتی کشور گشوده است.

نکته سبز:

حمایت از مخترعانی که عمر خود را صرف نجات محیط‌زیست می‌کنند، یعنی تضمین سلامت نسل‌های آینده. ای کاش به‌جای پرداخت هزینه‌های گزاف برای درمان بیماری‌های ناشی از آلودگی، روی چنین طرح‌هایی برای پاکسازی شهرمان سرمایه‌گذاری کنیم.